Aad Koster (Actiz) over een houdbare AWBZ: 'Meer ondersteuning, minder zorg'

'Wat kan ik in mijn omgeving zelf regelen? Wie van mijn buren en familie kan mij helpen en hoe kan de zorgverlener daarbij ondersteunen? Die vragen moeten veel gewoner worden.' Dat zegt Aad Koster, directeur van Actiz, de brancheorganisatie van zorgondernemers, naar aanleiding van het rapport 'Naar autonomie, verbondenheid en een gezond leven' over de toekomst van de AWBZ.

De overheid moet niet meer de kaasschaaf hanteren en efficiencykortingen opleggen, maar het zorgsysteem fundamenteel anders inrichten, aldus het rapport dat in opdracht van Actiz verscheen. De nadruk moet komen te liggen op eigen verantwoordelijkheid van cliënten en hun omgeving. Een gedeeltelijke privatisering van de AWBZ onder de noemer 'zorgpensioenpremie' moet burgers aanzetten tot gezonder, bewuster gedrag en minder zorgconsumptie. Zorginstellingen moeten een cultuuromslag maken en inzetten op het versterken van de zelfredzaamheid van cliënten.

Preventie

Actiz-directeur Aad Koster licht toe. ´We wilden fundamenteel nadenken over de inhoud en het maatschappelijk functioneren van het zorgstelsel. Mensen leven langer en krijgen ook vaker chronische ziekten. De groeiende vraag betekent dat er eigenlijk twee maal zoveel mensen in de zorg moeten gaan werken. Maar als maatschappij willen we niet twee maal zoveel uitgeven aan zorg. Conclusie volgens ons is dat mensen dan veel meer eigen verantwoordelijkheid moeten nemen en dat preventie steeds belangrijker wordt. Met als belangrijke taak voor de zorgsector om dat te ondersteunen.'

Buren

Koster verwijst naar het recente onderzoek van het RIVM, 'De staat van de gezondheidszorg'. 'Daaruit blijkt dat mensen nog veel meer moeten beseffen dat ze met hun levensstijl hun gezondheid kunnen beïnvloeden. Meer bewegen, gezonder eten, minder roken en drinken. Dat besef moeten kinderen al op de basisschool aanleren.'
Bovendien moet de zelfredzaamheid van mensen nog veel meer worden bevorderd, stelt Koster. 'De vraag: wat kan ik in mijn omgeving zelf regelen, wie van mijn buren en naaste familie kan mij helpen en hoe kan mijn zorgverlener me daarbij ondersteunen, moet veel gewoner worden. Daarmee bedoelen wij niet dat de zorg pas als laatste in beeld komt. Het gaat nadrukkelijk om het samenstel tussen burger en zorgverlener. '

Samenredzaamheid

De directeur benadrukt dat goede zorg altijd beschikbaar moet blijven voor diegenen die dit gewoon nodig hebben.'Tegelijk moet het heel normaal worden dat familieleden ook binnen instellingen bij de zorg voor hun naasten betrokken blijven. Dat wordt lang niet altijd als iets vanzelfsprekends gezien. Het gaat om samenredzaamheid, meer ondersteuning en minder zorg.' Bovendien verwacht Actiz nog veel winst van ICT, zodat er ook binnen families meer zorg op afstand kan worden geboden.

Zorgpensioenpolis

Actiz pleit bovendien voor een zogeheten 'zorgpensioenpolis', een geprivatiseerd spaarpotje binnen de AWBZ die de burger zowel voor zijn zorg, als voor andere doelen kan gebruiken. 'Zo'n spaarpotje zou je ook kunnen gebruiken om mensen in je omgeving als zorgverlener in te huren. In het huidige systeem zijn alle prikkels er alleen maar op gericht om zoveel mogelijk van de zorg gebruik te maken. Dit spaarpotje kun je ook in een keer vrij laten vallen als je geen gebruik hoeft te maken van zorg. Zo is het dus een prikkel tot gezond gedrag en zelfredzaamheid. En dat vrijgevallen geld kan je dan bijvoorbeeld als een schenking doen aan je familieleden.'

Andere medewerkers

Ook als de AWBZ-premie zou worden verhoogd, of zelfs verdubbeld, is er nog altijd altijd een tekort aan zorgverleners, verwacht Koster. ''We hebben medewerkers nodig die de dialoog met de cliënt en zijn familie aangaan vanuit die zelfredzaamheidsgedachte. Dat krijg je niet voor elkaar als je alleen maar zou bezuinigen, omdat dan nog meer hoger opgeleide zorgverleners de sector uitgaan. Verpleegkundigen komen in de ouderenzorg en thuiszorg nu al steeds minder voor omdat ze te duur worden gevonden. Zo blijft er op den duur onvoldoende kennis in de sector over.'

Cliëntvolgende bekostiging

Actiz pleit ook voor een systeem van cliëntvolgende bekostiging waarin cliënten zelf over budget beschikken en kunnen kiezen bij welke zorgverlener ze geholpen willen worden. Koster: 'Cliënten moeten zoveel mogelijk hun zorgverlener kunnen kiezen. Zo worden die zorgorganisaties beloond als ze zich richten op kwaliteit, keuzevrijheid van cliënten en klantvriendelijk zijn.' Tegelijk moet de overheid meer op afstand komen te staan, stelt Koster. 'Het is een illusie dat de overheid alle ballen in de lucht zou moeten houden, in plaats van keuzes te gaan maken. Het stelsel loopt nu vast door een opeenstapeling van wetten, regels, controles, maatregelen om de kosten te beheersen en tegelijk de marktwerking te stimuleren.'

Meer ondersteuning

'Ons verhaal is duidelijk: de zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid voor gezond gedrag van mensen moeten veel groter en zorgaanbieders moeten dat actief ondersteunen. We moeten minder zorg, maar meer ondersteuning bieden, ook meer welzijnsactiviteiten om de zorgafhankelijkheid te verkleinen. Alleen zo kunnen we de groeiende groep echte zorgafhankelijken ook daadwerkelijk blijven verzorgen.'

Link

Actiz-rapport: ‘Vervang deel AWBZ door zorgpensioensparen’

Bron: Zorg en Welzijn/Actiz

Actuele nieuwsitems

Er zijn op dit moment geen laaste nieuwsberichten aanwezig.